Fed có tăng lãi suất không? Kevin Warsh khiến vàng bước vào vùng mù

Trong bài phân tích trước, một tàu dầu Saudi Arabia muốn đi về phía châu Á lại phải chạy ngược lên Kênh đào Suez, sau đó chuẩn bị vòng qua châu Phi để tránh khu vực do Houthi đe dọa.

Chiếc tàu đi đường vòng khiến hành trình dài hơn, nhiên liệu tiêu hao nhiều hơn và chi phí vận chuyển đắt hơn. Nhưng hóa đơn của chuyến đi ấy không dừng lại ở hãng tàu. Nó tiếp tục truyền qua giá dầu, giá hàng hóa, kỳ vọng lạm phát và cuối cùng đi thẳng đến phòng họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

Đó là lý do câu hỏi “Fed có tăng lãi suất không?” bỗng trở nên nghiêm túc hơn rất nhiều.

Thị trường vẫn nghiêng về khả năng Fed giữ nguyên lãi suất. Nhưng khác với những cuộc họp mà kết quả gần như đã được báo trước, lần này nhà đầu tư không còn chắc chắn mình biết Kevin Warsh đang nghĩ gì.

Một cuộc họp không còn đáp án được báo trước

Trong nhiều năm, Fed thường chuẩn bị tâm lý cho thị trường trước khi thay đổi lãi suất. Các quan chức phát biểu, biên bản hé lộ quan điểm và Chủ tịch Fed sử dụng họp báo để định hướng kỳ vọng.

Nhờ vậy, đến ngày ra quyết định, thị trường thường không còn tranh luận quá nhiều về việc Fed sẽ làm gì. Trọng tâm chuyển sang từng câu chữ trong tuyên bố và những tín hiệu dành cho các cuộc họp tiếp theo.

Kevin Warsh đang lựa chọn một cách tiếp cận khác.

Ông nhiều lần khẳng định quyết tâm đưa lạm phát trở lại mục tiêu, nhưng không nói rõ mình ủng hộ tăng hay giữ lãi suất trong cuộc họp tháng 7. Việc hạn chế phát tín hiệu trước khiến xác suất tăng lãi suất từng được thị trường đẩy lên gần 40% — mức rất hiếm thấy ngay trước một cuộc họp FOMC.

Sự bất định không xuất phát từ việc thị trường thiếu dữ liệu. Nó xuất phát từ việc dữ liệu đang kể hai câu chuyện khác nhau, còn người có tiếng nói quan trọng nhất lại không tiết lộ ông tin vào câu chuyện nào hơn.

Một báo cáo CPI tốt chưa giải quyết được mâu thuẫn

Báo cáo CPI tháng 6 đã mang đến lý do để Fed tiếp tục chờ đợi.

Lạm phát lõi không tăng so với tháng trước và giảm còn 2,6% so với cùng kỳ. Điều này cho thấy áp lực giá trong những nhóm hàng hóa và dịch vụ cơ bản đã dịu xuống, tạo điều kiện để Fed chưa cần vội tăng lãi suất ngay trong tháng 7.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào lạm phát lõi, chúng ta sẽ bỏ qua phần đang khiến Fed mất kiên nhẫn.

CPI toàn phần vẫn tăng 3,5% so với cùng kỳ. Riêng chỉ số năng lượng tăng 15,7%, trong đó giá xăng tăng hơn 26%. Các cú sốc từ chiến tranh Iran, giá dầu và chi phí vận chuyển chưa biến mất; chúng chỉ chưa lan đều vào toàn bộ nền kinh tế.

Đây chính là thế khó.

Fed có thể xem giá dầu và thuế quan như những cú tăng giá tạm thời. Nếu nguồn cung bình thường trở lại, lạm phát có thể tự hạ xuống mà không cần một đợt tăng lãi suất mới.

Nhưng nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao, doanh nghiệp sẽ đưa chi phí vận chuyển vào giá bán. Người lao động yêu cầu lương cao hơn để bù sinh hoạt phí. Chủ nhà, cửa hàng và nhà cung cấp dịch vụ cũng điều chỉnh giá với suy nghĩ rằng mọi thứ sẽ tiếp tục đắt lên.

Khi đó, cú sốc ban đầu không còn tạm thời nữa. Nó bắt đầu tự lan truyền.

Fed không thể sản xuất thêm dầu, vậy tăng lãi suất để làm gì?

Một câu hỏi rất hợp lý là: nếu lạm phát đến từ chiến tranh và thiếu dầu, tăng lãi suất có giải quyết được nguồn cung hay không?

Câu trả lời là không.

Fed không thể khai thác thêm dầu, mở lại eo biển Hormuz hay bảo vệ tàu hàng tại Bab el-Mandeb. Tăng lãi suất cũng không làm chi phí vận chuyển giảm xuống ngay lập tức.

Nhưng Fed có thể tác động đến phần còn lại của nền kinh tế.

Hãy hình dung một khu chợ thiếu thịt heo nên giá thịt tăng mạnh. Ngân hàng trung ương không thể nuôi thêm heo. Điều họ có thể làm là khiến việc vay tiền và chi tiêu trở nên đắt hơn, từ đó làm nhu cầu chung trong nền kinh tế chậm lại.

Khi người dân bớt vay mua nhà, doanh nghiệp trì hoãn mở rộng và thị trường lao động hạ nhiệt, các công ty sẽ khó tăng giá liên tục. Fed chấp nhận làm những khu vực khác nguội xuống để ngăn cú sốc dầu biến thành một vòng xoáy giá cả trên toàn nền kinh tế.

Đây là điều Kevin Warsh và các quan chức theo khuynh hướng cứng rắn đang cân nhắc.

Họ không tăng lãi suất để tạo thêm dầu. Họ tăng lãi suất để ngăn việc giá dầu cao trở thành lý do cho tất cả mọi thứ cùng tăng giá.

Điều đáng ngại là áp lực giá không còn nằm riêng ở dầu

Fed đã giữ nguyên lãi suất từ đầu năm vì kỳ vọng tác động từ thuế quan và chiến tranh sẽ dần suy yếu. Nhưng quá trình giảm của lạm phát cơ bản đã chậm lại, trong khi thị trường lao động ổn định hơn dự kiến.

Đầu năm, Christopher Waller còn lo ngại nhiều về nguy cơ việc làm suy yếu. Gần đây, quan điểm của ông thay đổi khi áp lực giá bắt đầu xuất hiện ở phạm vi rộng hơn. Ông không còn xem giảm lãi suất là hướng đi mặc định và đã công khai để ngỏ khả năng tăng lãi suất.

Đây không phải quan điểm của riêng một người.

Dự báo lãi suất được công bố sau cuộc họp tháng 6 cho thấy một nhóm đáng kể quan chức Fed tin rằng ít nhất một lần tăng lãi suất có thể cần thiết trong năm nay. Điều đó cho thấy cán cân trong nội bộ FOMC đã thay đổi trước cả khi cuộc họp tháng 7 bắt đầu.

Fed vì thế không còn tranh luận giữa “cắt ngay” và “cắt sau”. Cuộc tranh luận đã chuyển thành “giữ thêm” hay “bắt đầu tăng trở lại”.

Đối với vàng, đây là một thay đổi rất lớn.

Sự im lặng của Warsh cũng là một công cụ chính sách

Kevin Warsh không chỉ khiến thị trường khó đoán một quyết định. Ông đang thay đổi cách Fed giao tiếp với thị trường.

Dưới cơ chế hướng dẫn trước đây, nhà đầu tư thường được cung cấp một lộ trình tương đối rõ. Điều này giúp giảm biến động, nhưng cũng có thể khiến thị trường trở nên quá tự tin rằng Fed sẽ hành động đúng như những gì đã báo trước.

Warsh dường như muốn lấy lại quyền bất ngờ.

Khi Fed không cam kết trước, từng báo cáo lạm phát, từng biến động giá dầu và từng phát biểu của quan chức đều có sức nặng lớn hơn. Thị trường buộc phải tự đánh giá rủi ro thay vì chờ Chủ tịch Fed đưa ra đáp án.

Cách điều hành này có thể giúp Fed linh hoạt hơn. Tuy nhiên, cái giá phải trả là lợi suất và thị trường tài chính biến động mạnh hơn.

Đối với người nắm giữ vàng, sự mơ hồ này không hẳn là điều tích cực. Khi khả năng tăng lãi suất không thể bị loại bỏ, nhà đầu tư sẽ yêu cầu mức lợi suất cao hơn để nắm giữ trái phiếu dài hạn. Đồng USD cũng có thêm lực hỗ trợ từ chênh lệch lãi suất.

Ngay cả trước khi Fed thực sự tăng lãi suất, điều kiện tài chính đã có thể tự thắt chặt.

Ba kịch bản cho vàng sau cuộc họp

Kịch bản thứ nhất là Fed bất ngờ tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm.

Đây sẽ là kết quả tiêu cực nhất đối với vàng trong ngắn hạn. Lợi suất trái phiếu Mỹ và DXY nhiều khả năng tăng mạnh, trong khi thị trường phải định giá thêm khả năng Fed tiếp tục thắt chặt. Nhu cầu trú ẩn từ chiến tranh khó bù đắp ngay tác động của cú sốc lãi suất.

Kịch bản thứ hai là Fed giữ nguyên lãi suất nhưng Warsh phát tín hiệu cứng rắn.

Đây có thể là phương án dễ xảy ra hơn, nhưng chưa chắc mang lại sự nhẹ nhõm cho vàng. Nếu tuyên bố nhấn mạnh áp lực giá lan rộng, loại bỏ xu hướng nới lỏng hoặc Warsh nói rõ rằng tăng lãi suất đang được cân nhắc cho cuộc họp tới, lợi suất và USD vẫn có thể đi lên.

Trong trường hợp này, Fed không tăng lãi suất hôm nay nhưng đã khiến thị trường tin rằng lãi suất sẽ sớm tăng. Đối với vàng, sự khác biệt có thể không quá lớn.

Kịch bản cuối cùng là Fed giữ nguyên và Warsh tỏ ra kiên nhẫn.

Nếu ông nhấn mạnh lạm phát lõi tháng 6 dịu xuống, xem cú sốc dầu là tạm thời và cho biết Fed cần thêm dữ liệu, vàng có thể phục hồi vì xác suất tăng lãi suất bị đẩy lùi.

Tuy nhiên, đợt phục hồi này có thể không bền nếu dầu tiếp tục tăng, chi phí vận tải leo thang hoặc dữ liệu giá tháng tới cho thấy lạm phát lan sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ hơn.

Điều quan trọng không nằm ở 0,25 điểm phần trăm

Thị trường đang tập trung vào việc Fed có tăng lãi suất ngay trong cuộc họp tháng 7 hay không. Nhưng đối với xu hướng của vàng, câu hỏi lớn hơn nằm ở phía sau quyết định đó.

Liệu Fed vẫn chỉ đang tạm dừng sau chu kỳ cắt giảm, hay chu kỳ ấy đã kết thúc?

Nếu Warsh khiến thị trường tin rằng lần điều chỉnh tiếp theo sẽ là tăng, toàn bộ đường đi kỳ vọng của lãi suất sẽ được nâng lên. Lợi suất hai năm, lợi suất thực và đồng USD có thể tăng ngay cả khi lãi suất hiện tại chưa thay đổi.

Đó mới là điều vàng thực sự lo ngại.

Bởi vàng không chỉ phản ứng với mức lãi suất được công bố trong một đêm. Nó phản ứng với mức lợi suất mà nhà đầu tư tin rằng mình có thể nhận được trong nhiều tháng tiếp theo.

Cuộc họp lần này vì thế không đơn thuần là lựa chọn giữa “tăng” và “giữ”. Nó là cuộc kiểm tra xem Fed còn tin lạm phát sẽ tự hạ nhiệt, hay đã bắt đầu cho rằng nền kinh tế cần thêm một liều thuốc mạnh hơn.

Kevin Warsh có thể chưa tăng lãi suất.

Nhưng nếu sau cuộc họp, thị trường bước ra với niềm tin rằng lãi suất sắp tăng, vàng vẫn có thể là tài sản phải trả giá đầu tiên.